Anayasa'ya açıkça aykırı

Yolsuzluk ve rüşvet operasyonunun hemen ardından Adli Kolluk Yönetmeliği’nde apar topar yapılan değişikliğe HSYK’dan ‘hukuki’ tepki geldi. Yargı bağımsızlığına dikkat çekilirken düzenlemenin CMK’ya da uymadığı belirtildi

 Anayasa'ya açıkça aykırı

So­ruş­tur­ma­la­rın giz­li­li­ği­ni bi­ti­ren Ad­li Kol­luk Yö­net­me­li­ği­’n­de­ki de­ği­şik­li­ğe Ha­kim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Ku­ru­lu­’n­dan sert tep­ki gel­di. Ba­kan ço­cuk­la­rı­nın gö­zal­tı­na alı­na­rak tu­tuk­lan­ma­sıy­la so­nuç­la­nan 17 Ara­lık ope­ras­yo­nun­dan 4 gün son­ra İçiş­le­ri ve Ada­let ba­kan­lık­la­rı, yö­net­me­li­ği de­ğiş­ti­re­rek sav­cı­la­rın giz­li so­ruş­tur­ma yü­rüt­me­si­ni en­gel­le­miş­ti. HSYK, yar­gı ba­ğım­sız­lı­ğı­na mü­da­ha­le ola­rak de­ğer­len­di­ri­len bu de­ği­şik­lik­le il­gi­li açık­la­ma yap­tı. Açık­la­ma­da öne çı­kan bö­lüm­ler şöy­le:

CMK’DA AÇIKÇA BELLİ

Ce­za Mu­ha­ke­me­si Ka­nu­nu­’nun (CMK) 157, 160, 161 ve 164. mad­de­le­rin­de; so­ruş­tur­ma­nın giz­li ol­du­ğu; ih­bar ve­ya baş­ka bir su­ret­le bir su­çun iş­len­di­ği­ni öğ­re­nen Cum­hu­ri­yet sav­cı­sı­nın em­rin­de­ki ad­li kol­luk gö­rev­li­le­ri ma­ri­fe­tiy­le doğ­ru­dan doğ­ru­ya her tür­lü araş­tır­ma­yı ya­pa­bi­le­ce­ği; ad­li kol­luk gö­rev­li­le­ri­nin ad­li gö­rev­le­rin ha­ri­cin­de­ki hiz­met­ler­de üst­le­ri­nin em­rin­de ol­duk­la­rı, an­cak so­ruş­tur­ma iş­lem­le­rin­de sa­de­ce Cum­hu­ri­yet sav­cı­sı­nın emir­le­ri­ni ye­ri­ne ge­ti­re­cek­le­ri; Cum­hu­ri­yet sav­cı­la­rı­nın söz­lü ve­ya ya­zı­lı is­tem ve emir­le­ri­ni yap­mak­ta kö­tü­ye kul­lan­ma ve­ya ih­mal­le­ri gö­rü­len kol­luk amir ve me­mur­la­rı hak­kın­da da Cum­hu­ri­yet sav­cı­la­rın­ca doğ­ru­dan so­ruş­tur­ma ya­pı­la­ca­ğı hu­sus­la­rı açık­ça vur­gu­lan­mış­tır.

YARGI BAĞIMSIZLIĞINA AYKIRI

CMK’­nın 167. mad­de­sin­de Ada­let ve İçiş­le­ri Ba­kan­lık­la­rı­’n­ca çı­ka­rı­la­cak Ad­li Kol­luk Yö­net­me­li­ği­’nin kap­sa­mı dü­zen­len­miş olup, Cum­hu­ri­yet sav­cı­la­rı­nın ad­li gö­rev­le­ri­ne iliş­kin hu­sus­la­rın bu Yö­net­me­lik kap­sa­mın­da bu­lun­ma­dı­ğı izah­tan va­res­te­dir. Ay­rı­ca ad­li gö­re­vi bu­lun­ma­yan mül­ki ida­re amir­le­ri­nin de bil­gi­len­di­ril­me­si­ni içe­ren 21.12.2013 ta­rih­li ‘Ad­li Kol­luk Yö­net­me­li­ğin­de De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na Da­ir Yö­net­me­li­k’­in 2. ve 3. mad­de­le­ri yar­gı ba­ğım­sız­lı­ğı, kuv­vet­ler ay­rı­lı­ğı il­ke­le­ri ile Ana­ya­sa­’nın ve CMK’­nın il­gi­li hü­küm­le­ri­ne açık­ça ay­kı­rı­dır.

Hukuk devletinin olmazsa olmazı

“Kuv­vet­ler ay­rı­lı­ğı, yar­gı ba­ğım­sız­lı­ğı ve hu­ku­kun üs­tün­lü­ğü de­mok­ra­tik hu­kuk dev­le­ti­nin ol­maz­sa ol­maz te­mel esas­la­rı­dır. Kuv­vet­ler ay­rı­lı­ğı ya­sa­ma, yü­rüt­me ve yar­gı erk­le­ri­nin bir­bi­rin­den ba­ğım­sız, bi­ri­nin di­ğe­ri­ne üs­tün ol­ma­dı­ğı, me­de­ni bir iş bö­lü­mü ve iş bir­li­ği içe­ri­sin­de gö­rev yap­tı­ğı sis­tem­dir.”

HSYK hakim ve savcıları ‘suç’ yönüyle takip ediyor

“HSYK, Ana­ya­sa­nın ve Ka­nu­n’un ken­di­si­ne ver­di­ği yet­ki ve gö­rev çer­çe­ve­sin­de, hâ­kim­ler ve sav­cı­lar hak­kın­da bu­gü­ne ka­dar ge­len tüm ih­bar ve şi­kâ­yet­le­ri ti­tiz­lik­le de­ğer­len­dir­miş ve il­gi­li ka­nun­lar­da yer alan di­sip­li­ne iliş­kin hü­küm­le­ri uy­gu­la­mış­tır. Ni­te­kim 2013 yı­lı içe­ri­sin­de Ku­ru­lu­mu­za ge­len ih­bar ve şi­kâ­yet­ler üze­ri­ne 13.500 hâ­kim ve sav­cı­dan 331’i hak­kın­da so­ruş­tur­ma iz­ni ve­ril­miş ve 19’u mes­lek­ten çı­kar­ma ce­za­sı ol­mak üze­re top­lam 288 hâ­kim ve sav­cı­ya de­ği­şik di­sip­lin ce­za­la­rı ve­ril­miş­tir.

TİTİZLİKLE ARAŞTIRIYORUZ

Gö­rül­dü­ğü üze­re HSYK, hâ­kim ve sav­cı­la­rın gö­rev­le­rin­den do­la­yı ve­ya gö­rev­le­ri sı­ra­sın­da suç iş­le­yip iş­le­me­dik­le­ri­ni, hâl ve ey­lem­le­ri­nin sı­fat ve gö­rev­le­ri­nin icap­la­rı­na uyup uy­ma­dı­ğı­nı ti­tiz­lik­le araş­tır­mak­ta ve ey­lem­le­ri sa­bit gö­rü­len­ler hak­kın­da ge­re­ken di­sip­lin ce­za­la­rı­nı uy­gu­la­mak­ta­dır.”

Zan altında bırakan beyanlar

So­ruş­tur­ma­la­rın yü­rü­tül­me­si­ne iliş­kin yet­ki aşı­mı ve­ya usul­süz­lük ol­ma­sı du­ru­mun­da bu ko­nu­lar­da 2802 sa­yı­lı ka­nu­nun di­sip­lin mad­de­le­ri ge­re­ğin­ce iş­lem ya­pı­la­ca­ğı açık­tır. An­cak; öz­ve­ri ve ti­tiz­lik­le gö­rev ya­pan yar­gı men­sup­la­rı­nı zan al­tın­da bı­ra­kan be­yan ve ya­zı­la­rın da, hu­ku­kun üs­tün­lü­ğü ve çağ­daş de­mok­ra­si­nin un­su­ru olan ba­ğım­sız yar­gı­ya za­rar ve­re­ce­ği hu­su­su göz­den ırak tu­tul­ma­ma­lı­dır.

YAR­GI­NIN OR­TAK BEK­LEN­Tİ­Sİ

Bu ne­den­le; yar­gı ba­ğım­sız­lı­ğı­nı ih­lal et­me­den, yar­gı­ya du­yu­lan gü­ve­ni ze­de­le­me­den var­sa yan­lış­lık­la­rı or­ta­ya çı­kar­mak ve ge­re­ği­ni yap­mak baş­ta HSYK ol­mak üze­re tüm yar­gı ku­rum­la­rı­nın gö­re­vi­dir. Bu gö­rev­le­rin ye­ri­ne ge­ti­ril­me­si sı­ra­sın­da tüm yet­ki­li­le­rin, ba­sın men­sup­la­rı­nın ve ka­mu­oyu­nun yar­gı­yı yıp­ra­ta­cak ve töh­met al­tın­da bı­ra­ka­cak tu­tum­lar­dan ka­çın­ma­sı da yar­gı ca­mi­ası­nın or­tak bek­len­ti­si­dir.

Suç işleyenler için gereği yapılıyor

Hâkim ve savcıların yasalara aykırı davranışta bulunduğunu veya sıfat ve görevlerine uygun davranmadığını düşünen herkesin HSYK’ya şikâyette bulunması mümkündür. Görev sınırlarını aşan veya suç teşkil eden eylemlerde bulunan hâkim ve savcı varsa o hâkim ve savcılarla ilgili bugüne kadar gereğine tevessül edildiği gibi bundan sonra da edileceği izahtan varestedir.

Sadece bakanlık müsteşarı kanuna uygun buldu

Adli Kolluk Yönetmeliği’nin Anayasa ve kanunlara aykırı olduğunu vurgulayan HSYK Başkanvekili ve 3. Daire Başkanı Ahmet Hamsici, 1. Daire Başkanı İbrahim Okur, 2. Daire Başkanı Nesibe Özer ile üyeler Zeynep Nilgün Hacımahmutoğlu, Zeynep Kavlak, Ulvi Yüksel, Ziya Özcan, Hüseyin Serter, Ömer Köroğlu, Ahmet Kaya, Bülent Çiçekli, Teoman Gökçe ve Ahmet Berberoğlu karara imza attı. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Birol Erdem ise yönetmeliğin Anayasa ve kanunlara uygun olduğunu savundu. Üyeler Ahmet Karayiğit, İsmail Aydın, Halil Koç ve Rasim Aytin de Adli Kolluk Yönetmeliği’nin Anayasa ve kanunlara aykırı olduğunu düşünen ancak Danıştay’da dava devam ettiğinden açıklamaya gerek olmadığını savundu.

Yönetenlerin denetlenmesi hukukun gereği

“Ya­sa­ma ve yü­rüt­me or­gan­la­rı­na kar­şı ba­ğım­sız­lı­ğı ko­ru­nan yar­gı, yö­ne­ten­le­re kar­şı yö­ne­ti­len­le­rin gü­ven­ce­si­dir. Hu­ku­ka ay­kı­rı ey­lem ve iş­lem­ler­de bu­lu­nul­ma­sı ha­lin­de yö­ne­ten­le­rin de her­kes gi­bi yar­gı ta­ra­fın­dan de­net­len­me­si de­mok­ra­tik hu­kuk dev­le­ti­nin bir ge­re­ği­dir. Ana­ya­sa­mız­da sav­cı­la­rın ad­li gö­rev­le­ri ile hâ­kim­le­rin ida­ri gö­rev­le­ri yö­nün­den tef­tiş, de­net­le­me ve ge­nel­ge dü­zen­le­me yet­ki­si­nin Hâ­kim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Ku­ru­lu­’na ait ol­du­ğu be­lir­til­miş­tir.”



KAYNAK: BUGÜN GAZETESİ
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.