Hakem hatalarına sanal çözüm!

Hakem hatalarına sanal çözüm!

Hakem hatalarına sanal çözüm!

Çaldıkları ve çalmadıkları düdükler nedeniyle eleştirilen hakemlerin karar verme yeteneklerinin artırılması amacıyla futbol simülasyonu geliştirildi.
 
Çankaya Üniversitesi bünyesinde, hakemlerin eğitiminde karşılaşılan  güçlüklerin ve sonrasında ortaya çıkan sorunların aşılması amacıyla sanal  gerçeklik teknolojisi kullanılarak çözüm üretildi.
 
Proje ekibinde, ODTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Veysi İşler, Çankaya  Üniversitesinden Yrd. Doç. Dr. Murat Yılmaz, Uzman Ulaş Güleç ve Bilgisayar  Mühendisliği Bölümü öğrencisi Mert Ali Gözcü görev aldı.
 
Çalışma kapsamında sanal bir stadyum ve futbol maçı tasarlandı. Kişileri motive etmesi ve ilgi çekebilmesi için en küçük ayrıntıların bile  düşünüldüğü simülasyon programı geliştirildi.
 
Hakemlerin ve hakem adaylarının karar verme yeteneklerinin artırılması  amacıyla geliştirilen simülasyonla, bu amaca ulaşabilmek için maç atmosferi ve dinamizmi yaratılmaya çalışıldı.
 
Simülatörü kullanan hakem ya da hakem adayı, sanal gerçeklik gözlüğünü  taktığı andan itibaren kendisini bir stadyumun çıkış tünelinde buluyor.
 
Hakemler bu andan itibaren simülatörü kullandığı süre boyunca, gerçek  bir maçta karşılaşabileceği durumları deneyimlemeye başlıyor.
 
Futbolcuların basit yapay zekayla yönlendirildiği simülatörde, stadyum  atmosferinin olmazsa olmazı seyirci tepkileri ve tezahüratlara da yer veriliyor.
 
Hakemlikle mühendislik bilgisi birleşti
 
Kendisi de 7 yıl futbol hakemliği yapan ve sakatlığı dolayısıyla  hakemliği bırakmak zorunda kalan Ulaş Güleç, sistemi anlattı.
 
Hakemlere yönelik eğitimlere katkı sağlama düşüncesinin ardından, söz  konusu meslekle bilgisayar mühendisliğini bir şekilde birleştirmeye karar  verdiklerini belirten Güleç, sanal ortamı futbol hakemleri için geliştirdikleri  projeye ilişkin şu bilgileri verdi:
 
"Bu amaçla bir stadın 3 boyutlu modellemesini yaptık ve hakemin  gözünden 4 dakika süren bir maç yarattık. İlk amacımız gerçek stadyumdaki  atmosferi sanal ortama aktarabilmekti. Bunu bir nebze yaptığımızı düşünüyoruz.
 
Bu bir prototip olduğu için 4 dakika sürüyor. Amacımız bu süreyi  uzatmak. Hakemin birebir gözünden sahaya çıkmadan o tecrübeyi yaşayabileceği bir  ortam yaratmak için böyle bir proje içine girdik.
 
Hakem, uygulamayla, maça çıkış anından itibaren gerçek stadyum  atmosferini yaşayabiliyor, seremonide olması gerekenleri görebiliyor, maçın  başlangıcında durması gereken yeri gözlemliyor. Maç içinde de tasarlanan 3 pozisyon üzerinden karar verme yeteneğini ölçüyoruz.
 
Öncelikli amacımız, gerçek stadyum atmosferini burada yaşatmak. 15-20  bin kişinin önünde maç yönetmek bazen karar verme yeteneğini değiştirebiliyor.  Özellikle yeni hakemler için bu durum geçerli. Hakemlerin sahaya çıkmadan önce bu  atmosferi yaşayıp alışmalarını, yapabilecekleri hataları burada yapıp kendilerini  geliştirmelerini ve sahadaki hatalarını en aza indirmeyi amaçladık."
 
Eğitimlerdeki en önemli sıkıntı test ortamı
 
Güleç, mevcut eğitimlerde hakemlerin pozisyonları kamera açısından, yani 3. gözden izlediğini, geliştirdikleri yöntemde ise hakemin doğrudan  kendisinin pozisyonun içine girme şansı yakaladığını vurguladı.
 
Hakem eğitiminde tekrarın önemine işaret eden Güleç, eğitimde sahadaki  bakış açısının sağlanmış olması ve çok daha fazla tekrar olanağı sunulması gibi  nedenlerle hakemlerden olumlu tepkiler aldıklarını söyledi.
 
Eğitimlerde kullanılan Futbol Oyun Kuralları kitabındaki bilgilerin  teorik kaldığını ve saha deneyimi olmaksızın bunları pratiğe dökmenin çok zor  olduğunu dile getiren Güleç, şöyle devam etti:
 
"Hakemlerin sahaya çıkmadan önce ortamı test edebilecekleri ortam yok.  Eğitimlerdeki en önemli sıkıntı bu. Hakemlere sahaya çıkmadan önce atmosferi  yaşayabilecekleri ve saha içinde oluşabilecek pozisyonları görebilecekleri bir  ortam sağlanırsa yaşanan hatalar azalacaktır.
 
Bu, Süper Lig hakemleri için de geçerli. Maçta belki o zamana kadar  hiç yaşamadığınız bir pozisyon karşınıza çıkabiliyor ve onunla ilgili ne  yapacağınızı bilemiyorsunuz. Etrafınızda ciddi bir seyirci baskısı var ve anlık,  doğru karar vermek zorundasınız. Bu tip pozisyonları sanal bir ortamda yaşayıp  test ederseniz saha içindeki kararların doğruluk oranının artacağına inanıyorum."
 
Çim kokusu da rüzgar da olacak
 
Projenin bundan sonraki seyrinde önceliklerinin, 4 dakikalık sürenin  artırılması olacağını anlatan Güleç, şunları kaydetti:
 
"Süreyi uzatırken ekleyeceğimiz senaryolarla, hakemlerin saha içinde  çok fazla karşılaştıkları pozisyonları buraya entegre etmeyi planlıyoruz. İkinci  aşamada, gerçeklik ortamını daha da artırabilmek amacıyla hakemin koşabileceği,  sağa sola dönebileceği hareketli bir platform eklemeyi düşünüyoruz. Çim kokusu,  ses sistemi, koşarken oluşan rüzgar, hareket platformu gibi araç ve unsurların  bulunduğu bir ortam sağlamayı hedefliyoruz. 90 dakika boyunca pilotların  simülasyonundaki gibi bir ortamda hakemlerin karar verme yeteneklerini ve bilgi seviyelerini artırmayı amaçlıyoruz."
 

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.